یکی از بزرگ‌ترین مزیت‌های استفاده از سیستم‌های عامل‌ 64 بیتی، امکان دسترسی به حافظه‌های موقت (RAM) بیش از 4 گیگابایت است و مهم‌ترین تفاوت سیستم‌های عامل‌ 32 بیتی و 64 بیتی دسترسی به حافظه، مدیریت حافظه و ویژگی‌های امنیتی است. در معماری رایانه 32 بیتی، آدرس‌های حافظه یا دیگر واحدهای داده حداکثر می‌توانند 32 بیت در خود داشته باشند؛ هم‌چنین ساختار پردازنده (CPU) و واحدهای محاسبه (ALU) با 32 بیت نیز حداکثر ظرفیت 32 بیت را دارند. یک واحد 32 بیتی می‌تواند ارزشی بین 0 تا 4294967296 را در خود ذخیره کند به همین دلیل یک پردازنده 32 بیتی می‌تواند تنها به 4 گیگابایت آدرس در حافظه (رم) به طور مستقیم دسترسی داشته باشد. در معماری رایانه 64 بیتی آدرس‌های حافظه و یا دیگر واحدهای داده حداکثر می‌تواند 64 بیت در خود داشته باشند و یک واحد 64 بیتی می‌تواند ارزشی بین 0 تا 8446744073709551616 را در خود ذخیره کند و این یعنی یک پردازنده 64 بیتی می‌تواند به هزار گیگابایت (یک ترابایت) آدرس در حافظه به طور مستقیم دسترسی داشته باشد. افزایش حجم دسترسی مستقیم به حافظه رم تا یک ترابایت (بسته به نسخه سیستم عامل)، افزایش عملکرد نرم‌افزارهایی که به توان پردازش بیش‌تری نیاز دارند (مثل نرم‌افزارهای ویرایش و ساخت تصور و فیلم، بازی‌های سنگین گرافیکی و ...) و افزایش قابلیت‌های امنیتی را می‌توان از بارزترین مزایای این سیستم عامل دانست. به گزارش ایسنا، با وجود مزایای قابل توجه سیستم عامل 64 بیتی این سیستم دارای معایبی نیز هست که می‌توان به فقدان سخت‌افزار‌های موجود برای درایور 64 بیتی (گاهی اوقات، امکان استفاده از این سخت‌افزارها وجود نخواهد داشت و این امکان برای قطعات قدیمی‌تر بسیار محتمل است) و تعداد کم نرم‌افزارهایی که برای سیستم‌های عامل‌ 64 بیتی اشاره کرد. ابتدا باید در دسک‌تاپ برروی My Computer راست کلیک کرده و گزینه Properties را انتخاب کرد؛ سپس پنجره‌ای باز می‌شود روبه‌روی System information در ویستا و یا Computer در Xp، نوع سیستم نوشته شده است. اگر 32 بیتی باشد نوشته است: 32-bit Operating System یا عبارت 32X و اگر 64 بیتی باشد نوشته است: 64-bit Operating System یا عبارت 64X دیده می‌شود.
ادامه مطلب / دانلود




iOS اولین و تنها نسل سیستم عامل‌ اپل برای دستگاه‌های موبایل و قابل حمل است. این سیستم عامل برای اولین بار در سال 2007 برروی دستگاه آی‌فون عرضه شد و تا پیش از سال 2010 نیز به نام iPhone OS شناخته می‌شد. آی‌پاد تاچ، آی‌فون و تبلت آی‌پد مجهز به این سیستم عامل هستند و شرکت اپل مجوز استفاده از این سیستم عامل را در حال حاضر به هیچ شرکت دیگری واگذار نمی‌کند. تا پایان ماه مه 2010 حدود 59 درصد ترافیک موبایل وب از طریق این سیستم عامل ایجاد شده بود. ایده اصلی این سیستم عامل استفاده از رابط کنترلی چند لمسی است. برای مثال برای جابجا کردن صفحات در iOS تنها نیاز به کشیدن یک انگشت روی صفحه است. با قرار دادن دو انگشت روی صفحه و دور کردن آن‌ها از هم نیز می‌توان برروی صفحات وب و عکس‌ها زوم کرد. iOS از نطر معماری از چهار لایه Core OS، Core Services، Media Layer و Cocoa Touch تشکیل شده‌است. با انتشار نسخه شماره 4 اپل قابلیت Multi-Tasking را به سیستم عامل iOS اضافه کرد. نسخه 5 نیز اولین سری از سیستم عامل iOS بر پایه پردازش ابری است. iOS از نظر معماری و کاربردی شباهت زیادی به سیستم عامل MacOS‌ دارد. در iOS ‌ همانند MacOS از مرورگر سافاری برای مرور وب و از نرم‌افزار آی‌تیونز برای پخش موزیک و مدیریت کتاب‌ها، دفترچه تلفن و اپلکیشن‌ها استفاده می‌شود. یکی از موفقیت‌های اپل در ساخت این سیستم عامل، راه‌اندازی فروشگاه اپلیکیشن App Store است. این فروشگاه تا پایان ماه مه 2011 دارای بیش از 500 هزار اپلیکیشن بوده‌است. شرکت اپل نرم‌افزارهای App Store را با بستن قرارداد با برنامه‌نویسان منتشر می‌کند و هر کس می‌تواند با استفاده از ابزار SDK سیستم عامل iOS اپلیکیشن طراحی کند و بعد از دریافت مجوز از اپل آن را به قیمت دلخواه در App Store‌ به فروش رساند. سیستم عامل iOS از ابتدای انتشار مورد هدف هکرهای سیستم عامل قرار گرفت. به این ترتیب هکرها موفق شدند هم قفل شبکه موبایل (Sim Lock) گوشی آی‌فون را بشکنند و هم محدودیت نصب اپلیکیشن‌ها برروی این سیستم عامل را با استفاده از رخنه‌های امنیتی در مرورگر سافاری و الگوریتم خواندن فایل‌های PDF دور بزنند. به این کار اصطلاحاً Jailbreak گفته می‌شود. اپل روز 12 اکتبر 2011 همزمان با عرضه آی‌فون 4S نسخه پنجم سیستم عامل iOS را منتشر کرد. نسخه پنجم سیستم عامل iOS منتشر شد این نسخه از iOS بر پایه مفهوم پردازش ابری طراحی شده‌ و دارای اپلیکیشن‌پیام فروی iMessage، خبرخوان Newsstand و اپلیکیشنی برای مدیریت اخطارها (Notifications) است. به گفته اپل iOS5 نسبت به نسخه پیشین 200 قابلیت جدید دارد. در سپتامبر ۲۰۱۲ نسخه ششم این سیستم عامل عرضه شد. در این نسخه دو نرم‌افزار Google Maps و YouTube که از اولین نسخه‌های iOS بخشی از برنامه‌های اصلی دستگاه بودند حذف شدند. شرکت اپل یک اپلیکیشن به نام Apple Maps را به عنوان اپلیکیشن نقشه گوشی عرضه کرد. در این نسخه، فیس‌بوک بخشی از ابزارهای اجتماعی دستگاه شد. ابزاری به نام Passbook در این نسخه معرفی شدند که به کاربر اجازه می‌دهد بلیط کنسرت، سینما، هواپیما، کارت‌های خرید و هدیه خود را برروی گوشی نصب کند. یک سال بعد در سپتامبر ۲۰۱۳ نسخه جدید سیستم عامل iOS به نام iOS7 با طراحی کاملاْ متفاوت همزمان با معرفی آی‌فون‌ 5S و 5C عرضه شد. در این نسخه طراحی ظاهری سیستم عامل به Flat و بدون عمق و سایه تغییر یافت. آیکون‌ها و انیمیشن‌ها کاملاْ تغییر کردند. ابزاری به نام iTunes Radio اضافه شد که از مجموعه‌ای آهنگ شبکه‌های رادیویی اینترنتی ایجاد می‌کند و کاربران می‌توانند به صورت مجانی از آن استفاده کنند. قابلیت دیگری به نام AirDrop در این نسخه از iOS برای آی‌پد ۴ به بعد و آی‌فون ۵ به بعد معرفی شد. با استفاده از این قابلیت کاربران می‌توانند از طریق شبکه Wi-Fi عکس، موقعیت جغرافیایی و بوک‌مارک‌های اینترنتی را به اشتراک بگذارد
ادامه مطلب / دانلود




سیمبین (Symbian) نام سیستم‌عاملی است که در گوشی‌های تلفن همراه کاربرد دارد قبلا آنرا گروهی از شرکت‌ها مانند نوکیا، اریکسون، سونی اریکسون، پاناسونیک و سامسونگ پشتیبانی می‌کردند، اما در سال ۲۰۰۸ نوکیا همهٔ سهام آن را خرید. در ابتدا تلفن‌های همراه دارای ساختار پیچیده‌ای نبودند. سخت‌افزار محدود نیاز به نرم‌افزارهای پیچیده نداشت، تا اینکه شرکت‌های مطرح ساخت گوشی‌های تلفن همراه نسل‌های دوم و سوم گوشی‌های خود را عرضه کردند. این گوشی‌ها دارای امکانات سخت‌افزاری بیشتری بودند که شامل پردازنده، حافظه و دیسک سخت بوده و تقریباً به صورت یک رایانه کوچک طراحی شدند. در این زمان بود که این شرکت‌ها به اهمیت نرم‌افزار در این گوشی‌ها پی برده و رقابت نرم‌افزاری در کنار رقابت سخت‌افزاری شروع شد.سیمبین مایکروسافت یکی از شرکت‌هایی بود که قبلا روی سیستم‌عامل رایانه‌های جیبی خود کار کرده بود و ویندوز سی‌ای را به همین منظور طراحی کرده بود. این ویندوز قابلیت این را داشت که روی موبایل‌ها نیز نصب شود. بعد از رسمیت یافتن موبایل‌های نسل جدید شرکت‌های مطرح در این صنعت که به مشکلات بی شمار ویندوز سی‌ای پی برده بودند و نمی‌خواستند نرم‌افزار این صنعت را در انحصار یک شرکت نگه دارند با همکاری هم سیستم‌عامل جدیدی برای موبایل‌ها به وجود آوردند که سیمبین نام گرفت. به موبایل‌هایی که از این سیستم‌عامل استفاده می‌کنند اصطلاحا SmartPhone گفته می‌شود.
ادامه مطلب / دانلود




سیستم عامل ویندوز موبایل یکی از سیستم عامل‏‌های مطرح و کارآمد برای تلفن‏‌های همراه هوشمند (Smartphone)، کامپیوترهای جیبی (Pocket PC) و دستیارهای دیجیتالی شخصی (PDA) است که توسط شرکت مایکروسافت ارائه شده است ویندوز موبایل یک سیستم‌عامل فشرده مرکب از مجموعه‌ای از درخواست‌های اساسی برای دستگاه‌های قابل حمل می‌باشد. دستگاه‌هایی که قابلیت اجرای ویندوز موبایل را دارند شامل: رایانه‌های جیبی، تلفن‌های هوشمند، وسایل چندرسانه‌ای همراه و رایانه‌های توبورد برای خودروها هستند.
ادامه مطلب / دانلود




آندروئید (Android) نام سیستم‌عامل منبع بازی است که گوگل برای تلفن‌های همراه طراحی کرده‌است این سیستم عامل برای اولین بار در سال 2007 توسط گروهی به نام Open Handset Alliance معرفی شد. این گروه ترکیبی از شرکت‌های سازنده سخت‌افزار، نرم‌افزار و خدمات ارتباطی بودند که توسط گوگل تشکیل شده‌بود. این گروه در طی سه سال گذشته توانسته شرکت‌های مختلف سازنده تلفن همراه را با خود همراه سازد و با عرضه این سیستم عامل برروی گوشی‌های ساخت شرکت‌های مطرحی مانند HTC، سامسونگ و موتورولا به گسترش سیستم عامل اندروید کمک کند. ایده اصلی سیستم عامل اندروئید، منبع باز (Open Source) بودن آن است به این معنی که هر کس با نصب برنامه‌ای به نام (SDK (Software Development Kit می‌تواند برای این سیستم عامل برنامه مورد علاقه خود را بنویسد و آن را در فروشگاه نرم‌افزار اندروئید به نام Android Market Place برای فروش عرضه کند. این سیستم عامل در نسخه‌های ابتدایی از قابلیت چند لمسی (Multi-Touch) برخوردار نبود ولی در نسخه‌های جدید آن برروی گوشی‌‌هایی مانند Nexus One چنین قابلیتی پیش‌بینی شده‌است. معماری سیستم عامل اندروئید از نظر معماری یک پشته نرم‌افزاری (Software Stack) به حساب می‌آید، به این معنی که مجموعه‌ای از برنامه‌های کوچک متصل به هم است که همگی به صورت یک سیستم عامل واحد کار می‌کنند. در پایین‌ترین بخش معماری اندروید، kernel این سیستم عامل قرار دارد. kernel هسته مرکزی سیستم عامل و ابتدایی‌ترین بخش آن را تشکیل می‌دهد. گوگل از نسخه 2.6 لینوکس برای طراحی kernel اندروید استفاده کرد که شامل برنامه‌های مدیریت حافظه، ایمنی و Driver‌های سیستم می‌شود. بخش دیگر پشته اندروید، کتابخانه‌ها (Library) سیستم عامل است. این بخش شامل دستورالعمل‌های مختلفی است که به دستگاه دستور می‌دهد با دیتای مختلف چطور رفتار کند. برای مثال کتابخانه Media Framework شامل اطلاعات اجرای انواع فرمت‌های فایل‌های عکس، فیلم و موزیک است. در همین سطح از پشته اندروید، Android Runtime قرار دارد که شامل کتابخانه‌های Java‌ است که در ساخت برنامه‌های اندروئید به کار می‌رود و برای اجرای آن‌ها کاملاً حیاتی می‌باشد. بخش دیگر پشته Runtime، Davlik Virtual Machine است. Virtual Machine نوعی از برنامه‌ها هستند که برروی سیستم عامل‌های مختلف نصب می‌شوند و محیط سیستم عامل و منابع آن را برای استفاده توسط برنامه‌های سیستم عامل‌های دیگر آماده می‌کنند. یکی از مزایای استفاده از Virtual Machine‌ در سیستم عامل اندروید این است که هیچ برنامه‌ای به منابع برنامه دیگر وابسته نیست و اگر یکی از برنامه‌ها Crash‌ کند، کارکرد برنامه‌های دیگر تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد. این امر مدیریت حافظه سیستم را نیز بسیار ساده می‌سازد. در بالاترین سطح پشته اندروید، چارچوب نرم‌افزارها (Application Framework) قرار دارد. این لایه شامل برنامه‌های کاربردی سیستم عامل نظیر برقراری تماس، استفاده از دوربین و ذخیره شماره تلفن است. این لایه از سیستم عامل همان لایه‌ای است که به صورت "باز" در اختیار برنامه نویسان قرار می‌گیرد. این امر به آن‌ها اجازه دستیابی به منابع موبایل و سیستم عامل را می‌دهد.
ادامه مطلب / دانلود




مندل روزنبلام، استاد دانشکده علوم کامپیوتر دانشگاه استانفورد، در کنفرانس LinuxWorld در سانفرانسیسکو سخنرانی کرد، حرف‌های او را بسیاری از متخصصان به عنوان آینده سیستم‌های عامل قلمداد کردند. این پژوهش‌گر که زمینه اصلی تحقیقاتش درباره سیستم‌عامل‌هاست در این کنفرانس ادعا کرد که آینده سیستم‌عامل‌ها از آن Vmwareهاست. Vmware یا سیستم‌عامل‌های مجازی، در واقع بسته‌های نرم‌افزاری هستند که روی یک سرور اصلی قرار دارند و بقیه کاربران برای راه‌اندازی کامپیوتر خود نیازی به نصب یک سیستم‌عامل ندارند بلکه وظایف سیستم‌عامل را به این نرم‌افزار روی شبکه واگذار می‌کنند. سیستم عامل (OS) نرم افزاری است که مسئول کنترل و به‌کار گیری منابع سخت‌افزاری مانند حافظه، سی‌پی‌یو، فضای ذخیره‌سازی دیسک و تجهیزات جانبی است. امروزه مشهورترین سیستم عامل در جهان نرم‌افزار ویندوز است که بر روی بیشتر کامپیوترهای شخصی نصب شده‌است. علاوه بر ویندوز، سیستم‌عامل‌‌های دیگری از جمله لینوکس (ابونتو، فدورا، سوزی و ...)، سولاریس، مکینتاش (تایگر، لئوپارد و...)، سیمبین (برای موبایل) و... نیز بر روی انواع کامپیوترها نصب شده‌اند. سیستم عامل بدون شک مهم‌ترین نرم‌افزار در کامپیوتر است. پس از روشن کردن کامپیوتر اولین نرم افزاری که مشاهده می‌شود سیستم عامل بوده و آخرین نرم افزاری که قبل از خاموش کردن کامپیوتر مشاهده خواهد شد نیز سیستم عامل است. سیستم عامل نرم‌افزاری است که امکان اجرای تمامی برنامه‌های کامپیوتری را فراهم می‌آورد. سیستم عامل با سازماندهی، مدیریت و کنترل منابع سخت افزاری، امکان استفاده بهینه و هدفمند آنها را فراهم می‌آورد. سیستم عامل دو کار اساسی را در کامپیوتر انجام می‌دهد: مدیریت منابع نرم‌افزاری و سخت‌افزاری یک ِسیستم کامپیوتری را بر دوش دارد. پردازنده، حافظه، فضای ذخیره‌سازی نمونه‌هایی از منابع اشاره شده هستند. روشی پایدار و یکسان برای دستیابی و استفاده به سخت افزار را بدون نیاز به جزئیات عملکرد هر یک از سخت‌افزارهای موجود، برای برنامه‌های کامپیوتری فراهم می‌نماید. به‌این ترتیب اگر سیستم‌عامل‌های مجازی جایگزین سیستم‌عامل کامپیوتر شوند، این دو وظیفه را از راه دور و روی شبکه انجام خواهند داد. چنین کاری اول از هرچیز نیازمند شبکه‌ای تقریبا امن با ارتباطات سریع و وسیع است که هرچند امروزه در خیلی از نقاط دنیا دردسترس است اما تا رسیدن به غایت آن راه درازی درپیش است. مهم‌ترین فایده چنین کاری کاهش عظیم هزینه‌های به روزنگاری، امنیت سیستم و ... است که یک بار روی سرور اصلی انجام می‌شود. اما اگر یک‌بار این سیستم هک شود، آنگاه رایانه‌های زیادی هستند که هم‌زمان از کار خواهند افتاد. تجربه سیستم‌عامل‌های متن باز نشان داده که سیستم‌عامل‌هایی مثل ابونتو و فدورا به راحتی از عهده این امر برمی‌آیند. دراین میان زیان‌کننده اصلی مسلما بزرگ‌ترین سازنده سیستم‌عامل یعنی مایکروسافت است که امپراتوری عظیم ویندوز را از دست خواهد داد. «به‌شدت هیجان‌زده و منتظر وقوع این رویداد هستم.» این جمله پایانی مندل روزنبلام در سخنرانی‌اش بود.
ادامه مطلب / دانلود




سیستم چندعاملی (Multi Agent Systems) یا به اختصار MAS روش نوینی برای حل مسائل و پیاده‌سازی پروژه‌های نرم‌افزاری رایانه‌ای است. با اینکه زمان زیادی از پیدایش این گونه سیستم‌ها نمی‌گذرد ولی استفاده از روش‌های طراحی بر اساس عامل یکی از موفق‌ترین راه‌حل‌های موجود بوده و حاصل این شیوه طراحی یعنی سیستم‌ حل مسائل به صورت توزیع‌شده از بهترین سیستم‌ها به شمار می‌آید و به عنوان ابزار جدیدی برای حل انواع فرآیندهای انسانی شناخته می‌شود. این نوع سیستم‌ها نسبت به سیستم‌های معمولی و تک‌عاملی، مزایای زیادی دارند؛ از جمله اینکه در اکثر شرایط کار می‌کنند. به این معنا که چون مغز متفکر واحد ندارند و تصمیم‌گیری در آنها به صورت توزیع‌شده است، چنانچه حتی بخشی از آنها نیز از کار بیفتد باز هم به کار خود ادامه می‌دهند. همچنین این نوع سیستم‌ها برای محیط‌هایی با مقیاس وسیع(Large Scale) و محیط‌های ناشناخته نیز گزینه مناسبی نسبت به سیستم‌های تک‌عاملی به شمار می‌آیند. سیستم‌های مبتنی بر عامل، پردازش موازی را آسان کرده و به راحتی موازی می‌شوند. منظور از پردازش موازی این است که به جای انجام یک پروژه با محاسبات زیاد و پردازش‌های سنگین توسط یک پردازشگر، همان پروژه را به پردازش‌‌های کوچکتر با حجم محاسبات کمتر شکسته و آن را توسط چندین عامل انجام دهیم. مثلاً میزی را تصور کنید که برای بلند کردنش به 100 نیوتن نیرو احتیاج داریم، حال هم می‌توانیم آن را توسط یک نفر که توانایی اعمال 100 نیوتن نیرو را دارد، بلند کنیم و هم این کار را به کمک چهار نفر که هر کدام 25 نیوتن نیرو به اشتراک می‌گذارند، انجام دهیم. در نتیجه، هزینه‌ها در چنین سیستمی پایین می‌آید و نیازی به صرف هزینه کلان جهت ایجاد امکان پردازش سنگین برای یک عامل نیست. در این صورت، چندین عامل با قدرت پردازشی کمتر همان کار را حتی سریع‌تر انجام می‌دهند. البته این نوع سیستم‌ها به نوبه خود معایبی نیز دارند که استفاده از آنها را محدود می‌کند. مهمترین عیب این سیستم‌ عامل‌ها، کندی اندک در کار طراحی آنها و موازی‌سازی است که به نتیجه رساندن پروژه را به تعویق می‌اندازد. تعریف سیستم چندعاملی قبل از تعریف سیستم مبتنی بر چندعامل، لازم است ابتدا خود عامل را معرفی کنیم. عامل یا agent یک سیستم کامپیوتری‌ است که قادر به انجام اعمال مستقل و خودکار از طرف کاربر یا صاحب خود است. نکته اصلی در مورد عامل‌ها، خودمختاری آنهاست، به این معنا که عامل‌ها قادرند به طور مستقل عمل کنند و کنترلی روی حالات داخلی خود داشته باشند. بدین ترتیب تعریف دیگری که برای عامل می‌توان داشت این است که یک عامل یک برنامه کامپیوتری‌ است که در بعضی محیط‌ها قادر به انجام کارهای خودمختار یا به اصطلاح autonomous است. در دسته‌بندی ساده‌ای از عامل‌ها می‌توان به دو نوع عامل اشاره کرد، یکی عامل‌های ساده و کم‌اهمیت‌تر (Trivial Agents) که مثال ساده آن، ترموستات‌ها هستند و دوم عامل‌های هوشمند (Intelligent Agents ) که در واقع همان برنامه کامپیوتری‌ است که در بعضی محیط‌ها قادر به انجام اعمال خودمختار و انعطاف‌پذیر است. در اینجا منظور از انعطاف‌پذیر، انجام اعمال واکنش‌دار (دارای عکس‌العمل) و پیش‌بینی یک واکنش و انجام زودتر عمل مناسب است. به عنوان اولین تعریف برای یک سیستم چندعاملی می‌توان گفت: سیستم چندعاملی به سیستمی گفته می‌شود که از تعدادی عامل (agent) تشکیل‌شده‌ است. این عامل‌ها هر کدام به نوبه خود فعل و انفعالات داخلی داشته و در محیط خارج نیز با یکدیگر ارتباط دارند. در بیشتر موارد، عامل، با داشتن اطلاعات خاص و محرک‌های مختلف، از طرف کاربر عمل می‌کند و در واقع یک عامل، می‌تواند نماینده‌ای از طرف انسان باشد که در محیط‌های مجازی مانند او به تصمیم‌گیری و انجام کارهای مختلف می‌پردازد. برای داشتن ارتباطات داخلی موفق بین عامل‌ها، آنها نیاز دارند که با یکدیگر همکاری کنند، هماهنگ باشند و مذاکره دوطرفه داشته باشند. درست به همان اندازه که انسان‌ها در ارتباطات روزانه خود با هم ارتباط دارند و به مذاکره و داد و ستد می‌پردازند. دو مسئله کلیدی در طراحی سیستم چندعاملی دو مسئله کلیدی که در طراحی سیستم‌های چندعاملی مطرح است: اول طراحی عامل و دوم طراحی محیطی برای عملکرد و ارتباط میان عامل‌ها. در طراحی عامل، چگونگی ساخت عاملی که قادر به انجام کارهای مستقل و اعمال خودمختار باشد مدنظر است. به گونه‌ای که بتواند کارهایی که بر عمده‌اش گذاشته‌ایم را با موفقیت انجام دهد. در طراحی اجتماع یا محیط عامل‌ها، نکته اساسی این است که چگونه عامل‌هایی طراحی کنیم که قادر به برقراری ارتباط با یکدیگر باشند. منظور از این ارتباط همان همکاری، هماهنگی و مذاکره بین عامل‌هاست. این کار برای انجام موفقیت‌آمیز وظایفی که بر عهده آنها گذاشته‌ایم، ضروری است؛ چرا که همه عامل‌ها اهداف مشترک ندارند یا نمی‌توانند با علایق یکسان ساخته شوند. عامل ها و ارتباط میان آنها دو مثال از کاربرد سیستم‌های چندعاملی مثالی از کاربرد عامل‌ها کنترل سفینه فضایی (Aircraft control) است. وقتی یک کاوشگر فضایی (سفینه فضایی) برای انجام کارهای تحقیقاتی به فضا یا به کرات دیگر عزیمت می‌کند، یک سفر طولانی‌مدت در پیش دارد. از زمانی که این سفینه و گروه تحقیقاتی، پرواز خود را از سطح کره زمین آغاز می‌کند یک تیم زمینی با تعداد افراد زیاد لازم است تا به طور مدام مراحل پیشرفت و حرکت سفینه را دنبال و بررسی کنند و در مورد حوادث غیرمنتظره که ممکن است برای سفینه پیش‌آید تصمیم بگیرند. این امر بسیار پرهزینه است و اگر نیاز به تصمیم‌گیری فوری و ضروری داشته ‌باشد کارایی چندانی ندارد. به همین دلیل سازمان‌های هوایی و فضایی مانند NASA به طور جدی مشغول تحقیق و بررسی روی امکان ساخت کاوشگری فضایی هستند که بیشتر خودکار باشد تا بتوانند تنها در مواقع ضروری تصمیمات فوری را به صورت بهینه بگیرند و به نظارت کنترلی و مراقبت 24ساعته از روی زمین نیاز نداشته باشند. این امر یک افسانه یا داستان نیست و مهندسین NASA مشغول بررسی و ساخت چنین سفینه‌ای بر اساس سیستم چندعاملی هستند. طبق اطلاعات موجود و خواص سیستم‌های چندعاملی، برای دستیابی به این هدف عامل‌ها ابزار بسیار مناسبی شناخته شده‌اند. مثال دیگری از کاربرد عامل‌ها، جست‌وجوی اینترنت است که توسط عامل‌های اینترنتی انجام می‌شود. جست‌وجو در اینترنت برای یافتن جواب یک سئوال خاص، می‌تواند پروسه طولانی و خسته‌کننده‌ای باشد. بنابراین چرا این اجازه را به برنامه‌های کامپیوتری- عامل- ندهیم که عمل جست‌وجو را برای ما انجام دهند. به عنوان مثال، می‌توان سئوال یا مسئله‌ای را به یک عامل داد که پاسخ آن نیازمند ترکیبی از اطلاعات اینترنتی‌ است و لازم است که منابع مختلفی در وب جست‌وجو شود. این عمل به راحتی می‌تواند توسط برنامه تحت وبی که ما می‌نویسیم و عاملی که بر روی اینترنت ایجاد می‌کنیم، انجام شود. عامل‌ها و سیستم‌های خبره (Expert Systems) سئوالی که مطرح می‌شود این است که آیا عامل‌ها همان سیستم خبره هستند ولی با نامی متفاوت؟ ابتدا ببینیم سیستم خبره چیست؟ سیستم خبره، یک برنامه کامپیوتری است که عملیات مربوط به تصمیم‌گیری و استدلال و اظهار نظر در رابطه با یک موضوع را با ترکیبی از اطلاعات، تعقل و دانش و همچنین با در دست داشتن دانش و تجربه یک متخصص انجام می‌دهد و بر این اساس، وظیفه حل مشکلات یا ارائه مشاوره را بر عهده دارد. سیستم‌های خبره به طور معمول بدون بدنه و ساختاری بیرونی هستند که در یک زمینه خاصی متخصص و یا به اصطلاح خبره می‌شوند. برای مثال سیستم MYCIN نمونه‌ای از یک سیستم خبره است که مطالب زیادی درباره بیماری‌های خونی انسان‌ها می‌داند. در این سیستم، اطلاعات بسیار وسیعی در مورد بیماری‌ها و امراض خونی به فرم یک سری قاعده و دستورات ذخیره شده که می‌تواند با گرفتن مشخصات بیمار و شرایط موجود، نوع بیماری را تشخیص دهد. یک پزشک به راحتی می‌تواند با دادن واقعیت‌های موجود به سیستم، توصیه‌های تخصصی و در اکثر مواقع قابل‌اعتمادی را از این ماشین دریافت کند. تفاوت اصلی سیستم‌های خبره با سیستم‌های چندعاملی را می‌توان در دو مورد زیر بیان کرد: 1- عامل‌ها در محیطی قرار می‌گیرند که می‌توانند روی آن تاثیرگذار باشند و از آن تاثیر بپذیرند؛ در حالی که عملکرد سیستم‌های خبره مانند MYCIN کاملاً مستقل از محیط بوده و از دنیای اطراف آگاه نیست و اطلاعات به دست آمده از سیستم خبره مبتنی بر پایگاه دانش‌اش و سئوالاتی است که از کاربر می‌پرسد. 2- عامل به عنوان نماینده‌ای از طرف کاربر، عملی را انجام می‌دهد ولی سیستم خبره مانند MYCIN هیچ عملی در محیط یا روی بیمار انجام نمی‌دهد. یک سیستم خبره به جای انجام عملیات ریاضی و استدلال، بر پایه دانش انسانی تعقل می‌کند. در این روش، دانش در لفاف یک زبان مخصوص، درون برنامه نگهداری می‌شود که به عنوان پایگاه دانش سیستم خبره شناخته می‌شود. پس به زبانی ساده، یک سیستم خبره را می‌توان به صورت زیر تعریف کرد: سیستم خبره یک برنامه کامپیوتری است که با استفاده از پایگاه دانش و موتور استنتاج یا نتیجه‌گیری خود، دانش و تجربه لازم در مورد یک موضوع مشخص را در کنار دریافت اطلاعات در مورد مسئله یا موقعیت کنونی (که مربوط به دانش خودش است) به کار می‌گیرد و تصمیم‌گیری یا نتیجه‌گیری درستی را که از یک انسان خبره انتظار می‌رود، انجام می‌دهد. در حالی که عامل یک سیستم کامپیوتری است که قادر به انجام اعمال مستقل و اتوماتیک از طرف کاربر یا صاحب خود است. پس با مقایسه تعاریف و نحوه عمل و طراحی هر کدام متوجه می‌شویم که این دو سیستم متفاوت‌اند و نباید آنها را درهم آمیخت. عامل‌های هوشمند و هوش مصنوعی (AI) سئوالی که در مورد سیستم‌های چندعاملی و هوش مصنوعی به ذهن می‌آید این است که آیا طراحی سیستم‌های چندعاملی همان پروژه‌های مطرح در هوش مصنوعی است؟ آیا ساختن یک عامل تماماً همان موضوعات مورد بحث در هوش مصنوعی نیست؟ در جواب باید گفت، هدف هوش مصنوعی، ساختن سیستم‌های هوشمندی است که بتوانند به خوبی زبان طبیعی را بفهمند، احساس را درک کنند و قادر به استفاده از حواس پنج‌گانه انسانی بوده، دارای فکر خلاق باشند و غیره... که کار بسیار مشکلی است. پس آیا ساخت یک عامل توسط الگوریتم‌های هوش مصنوعی که بتواند همه این کارها را انجام دهد، نیازمند حل همه این الگوریتم‌ها نیست؟ مسلماً جواب مثبت است. ولی ما در هنگام ساخت یک عامل، به طور ساده سیستمی می‌خواهیم که بتواند در یک محیط محدود عمل مناسب و درست را انتخاب کرده و انجام دهد. بنابراین برای ساخت یک عامل ما ملزم به حل همه مسائل موجود در هوش مصنوعی نیستیم. همانطور که گفته شد با وجود عمر کم سیستم‌های مبتنی بر چندعامل، به دلیل قابلیت بالا در موازی‌سازی، روش طراحی براساس عامل و حل مسائل به صورت توزیع‌شده جزء موفق‌ترین روش‌های حل مسئله است و این سیستم‌ها ابزار بسیار بدیعی برای شبیه‌سازی کامپیوتری فراهم آورده‌اند که می‌تواند نور امیدی برای روشن شدن انواع مسائل مربوط به انسان و زندگی او باشد.
ادامه مطلب / دانلود